Ocak ayında yapılacak ücret ve maaş artışları öncesinde, asgari ücret için 40 bin TL talebi ile emeklilere yönelik seyyanen zam ve refah payı seçenekleri tartışılıyor. Uzmanlar asgari ücrette yüzde 25-30 dolayında artışı daha olası görürken, emekli aylıklarına enflasyon artışının üzerine refah payı eklenmesi değerlendirilen senaryolar arasında yer alıyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, emekliler arasındaki gelir farklılıklarını dikkate alan adaletli bir iyileştirme üzerinde çalışıldığını açıklamıştı. Bu açıklama, özellikle farklı düzeylerde maaş alan emeklilere nasıl bir düzenleme yapılacağına ilişkin beklentileri artırdı.
Asgari ücrette talepler ve uzman tahminleri
Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun yeni ücreti belirlemek üzere Aralık ayında toplanacağı resmen duyuruldu. Muhalefet ve bazı işçi sendikaları, asgari ücretin en az 40 bin TL’ye çıkarılmasını talep ediyor.
Kamuoyunda ve sosyal medyada da bu tutarın altında kalacak bir ücretin geçim koşullarını karşılamayacağı görüşü dile getiriliyor. Buna karşılık SGK uzmanları ve ekonomistler, enflasyon hedefleri ile ekonomik programı dikkate alarak yüzde 25-30 aralığında bir artış ihtimaline işaret ediyor.
SGK Uzmanı İsa Karakaş’a göre asgari ücretteki değişiklik yalnızca çalışanların gelirini ilgilendirmiyor. İşsizlik ödeneği, hastalık parası ve isteğe bağlı sigorta primleri de asgari ücretin etkilediği sosyal güvenlik kalemleri arasında bulunuyor.
Emekli aylıklarında hangi seçenekler konuşuluyor?
Emekli maaşları için enflasyon farkına ek olarak seyyanen zam veya refah payı verilmesi tartışılıyor. Kulislerde 10 bin ila 15 bin TL arasında seyyanen artış beklentisinin yanı sıra, maaşlar arasındaki farklılıkları gidermeyi amaçlayan bir intibak düzenlemesi de gündeme geliyor.
Kasım ve Aralık aylarına ilişkin tahminler, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yıl sonu kümülatif enflasyon artışının yüzde 10 civarında olabileceğine işaret ediyor. Memur emeklileri için beklenti ise yüzde 8-8,5 düzeyinde.
Sosyal güvenlik uzmanları, bütçe dengeleri nedeniyle 10 bin ila 15 bin TL tutarında doğrudan seyyanen artışı zor bir ihtimal olarak değerlendiriyor. Uzmanlara göre enflasyon artışına 5 ila 10 puanlık refah payı eklenmesi daha güçlü bir seçenek olarak öne çıkıyor.
Uzmanların maaş hesaplamaları
Mali müşavirlerin ve ekonomi yazarlarının hazırladığı projeksiyonlarda, yüzde 10 enflasyon artışı ile buna eklenen 5 ve 15 puanlık refah payı senaryoları karşılaştırılıyor. Bu hesaplamalar kesinleşmiş zam oranlarını değil, mevcut kök ve taban maaş tahminleri üzerinden oluşturulan olasılıkları gösteriyor.
En düşük taban maaş olarak alınan 23.552 TL, yüzde 10 artış senaryosunda 25.907 TL’ye çıkıyor. Aynı maaş için yüzde 10 artışa 5 puan refah payı eklenen hesapta 27.202 TL, 15 puan refah payı eklenen hesapta ise 29.793 TL öngörülüyor.
Mevcut aylığı 35.000 TL olan bir emekli için üç senaryodaki tutarlar sırasıyla 38.500 TL, 40.425 TL ve 44.275 TL. Maaşı 45.000 TL olan emekli içinse hesaplamalar 49.500 TL, 51.975 TL ve 56.925 TL düzeyinde.
60.000 TL aylık alan bir emeklinin maaşı da aynı sıralamayla 66.000 TL, 69.300 TL veya 75.900 TL olarak hesaplanıyor. Net tutarlar, Aralık ayı enflasyonunun açıklanması ve Cumhurbaşkanı kararı sonrasında kesinleşecek.
