Dünyada eski kurallar artık işe yaramıyor, güçlü devletler kendi koydukları kanunları ilk kendileri çiğniyor. Ancak herkesin dilindeki o "yeni dünya düzeni" de bir türlü kurulamıyor.

Yüz yıl önce söylenmiş çok ünlü bir söz vardır: "Eski dünya ölüyor ama yenisi henüz doğamadı."

İşte insanlık tam olarak böyle bir alaca karanlık kuşağının, yani bir belirsizlik döneminin tam ortasında duruyor. Küresel sistem büyük bir değişim geçirirken askeri, ekonomik ve inanç temelli kavgalar yeni bir huzur ortamının oluşmasını engelliyor. Peki, dünya neden bir düzene giremiyor ve bu büyük güç mücadelesinin tam ortasında Türkiye nerede duruyor?

Dünyada Yetişmiş Lider Kıtlığı Var

Eski düzenin kuralları çöktü ama yerine yenisinin kurulamamasının en büyük insani sebebi, dünyada büyük devletleri yönetecek "nitelikli ve liyakatli liderlerin kalmamış olmasıdır."

Bugün küresel krizlerin bir türlü çözülememesi, devlet yönetimlerindeki vizyon ve diplomasi eksikliğinden kaynaklanmaktadır.

Savunma bakanlıklarının adeta birer "savaş bakanlığına" döndüğü, spor salonlarında kas şovu yapan ekran figürlerinin koca orduların başına getirildiği bir dünyada yaşıyoruz. Liderlik düzeyindeki bu sığlık, devletleri dünyadaki sorunları çözmeye değil, yaşanan düzensizlikten ve boşluklardan anlık çıkarlar elde etmeye itiyor. Sonuç olarak ortaya yeni bir düzen değil, sadece krizlerin ve düzensizliğin yarattığı bir karmaşa çıkıyor.

Deniz Ticaret Yolları ve Boğazlar Savaşı

Dünya haritası aslında iki büyük adadan oluşur. Birincisi bizim de içinde bulunduğumuz; Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının birleşik hali olan "Eski Dünya Adası"dır. İkincisi ise Amerika kıtasıdır. Dünyadaki kavganın asıl sebebi, Amerika’nın kendi kıtasından çıkıp bizim yaşadığımız bu devasa topraklarda mutlak söz sahibi olmak istemesidir.

Uluslararası kurallara göre dünya denizlerine ve kritik geçitlere hakim olan, dünyaya da hakim olur. Bugün Basra Körfezi ve Kızıldeniz’in giriş kapısı olan Babülmendep Boğazı gibi kritik su yollarında yaşanan tıkanmalar, dünya ticaretinin ve enerji sevkiyatının damarlarını kesiyor. Petrol fiyatlarının varil başına 100 doların üzerinde kalması, ABD donanmasının artık bu geçitleri tek başına açık tutacak gücünün ve güvenilirliğinin kalmadığını gösteriyor. Amerika dünyadaki 800 askeri üssünün masraflarını karşılamakta zorlanıyor ama ortada yeni bir hakem de olmadığı için sistem tam bir sürüncemede kalıyor.

Yeni Savaş Taktikleri ve Büyük Orduların Çaresizliği

Yeni düzenin kurulmasını engelleyen bir diğer büyük kırılma ise askeri alanda yaşanıyor. Batı dünyası ve özellikle Amerika, 21. yüzyılın sahadaki yeni gerçeklerini, geçen yüzyılın hantal ve eski taktikleriyle yenmeye çalışıyor.

Artık devasa uçak gemilerinin veya binlerce tanktan oluşan zırhlı birliklerin tek başına mutlak zafer getirmediği bir çağdayız. Küçük askeri gruplar, ucuz insansız hava ve deniz araçları (İHA/SİHA) ve akıllı hibrit savaş yöntemleri, milyarlarca dolarlık dev orduları geri çekilmeye zorluyor. Örneğin; Kızıldeniz'de Husilerin boğazı kapatması, dünya ticaret gemilerini Afrika'nın en güneyinden dolaşmaya zorladı ve lojistik maliyetleri uçurdu. Rusya, Ukrayna'da eski sınırları silip atarken; Çin ise Amerika'yı yakalayan devasa bir ekonomik güce ulaşmasına rağmen, dünyayı askeri ve ideolojik olarak yönetme sorumluluğunu üstlenmeye henüz yanaşmıyor.

İnanç Savaşları ve Amerika'daki Gizli Lobiler

Uluslararası sistemin kilitlenmesinin arkasındaki bir diğer gizli sebep ise inançlar ve Amerikan iç siyasetini rehin alan lobi güçleridir. Amerika'da çok güçlü olan Evanjelist hareket, kendi inançları doğrultusunda Orta Doğu’da tırmandırılacak bir "Kıyamet Savaşı"nı teolojik bir zorunluluk olarak görüyor.

Bu radikal inanç grubu, ABD seçmen nüfusu üzerinde muazzam bir ağırlığa sahip ve Trump gibi liderleri "Tanrı'nın seçtiği bir kul" olarak kutsuyorlar. Tel Aviv'deki büyükelçiliğin Kudüs'e taşınması gibi tamamen İsrail'in işine yarayan politikalara Amerikan devletini mecbur bırakıyorlar. Amerika içindeki barış yanlıları ile bu saldırgan inanç grupları arasındaki kavga, Washington'ın dünyada mantıklı ve sürdürülebilir bir barış stratejisi üretmesini imkansız hale getiriyor.

Nükleer Silah Çılgınlığı ve Bilginin Yok Edilemeyişi

Eski düzenin çöküşüyle birlikte, dünyadaki küçük ve büyük tüm devletler kendi egemenliklerini koruyabilmek için tehlikeli bir şekilde nükleer silahlara sarılma yarışına girdi. Sistemdeki en büyük adaletsizlik ise İran gibi ülkelerin nükleer programları ağır yaptırım ve askeri tehditlere maruz kalırken, İsrail'in nükleer silahlarının küresel sistem tarafından görmezden gelinmesidir.

Ancak askeri analizler çok net bir gerçeği gösteriyor: Bir ülkenin yeraltı nükleer tesislerini dev bombalarla vursanız, binalarını harabeye çevirseniz ve hatta bilim insanlarına suikastlar düzenleseniz bile, o devletin yetiştirdiği beyinlerin sahip olduğu "know-how"ı (teknik bilgi birikimini) bombalarla yok edemezsiniz. Bu tarz saldırılar sadece o ülkelerdeki ulusal kenetlenmeyi ve nükleer silah üretme azmini tetikliyor, bu da dünyayı tam bir çıkmaza sürüklüyor.

Türkiye'nin Kurduğu Stratejik Üçgen

Küresel güç paylaşım savaşlarının tam kalbinde yer alan Türkiye, tüm bu istikrarsızlıklara karşı kendi askeri ve diplomatik savunma duvarlarını çok güçlü bir şekilde inşa etti. Türkiye, tarihinden gelen jeopolitik akılla, bu coğrafyanın en kritik deniz koridorlarında "Stratejik Türk Üçgeni"ni kurdu:

  1. Katar Üssü: Basra Körfezi'nin güvenliğinde doğrudan caydırıcı bir askeri varlıktır.
  2. Sevakin Adası (Sudan): Kızıldeniz'in tam ortasında çok önemli bir kontrol noktasıdır.
  3. Somali Anadolu Kışlası: Hint Okyanusu ve Aden Körfezi girişinde deniz güvenliğini sağlayan devasa bir askeri üstür.

Türkiye, okyanus ötesi güçlerin ne zaman değişeceği belli olmayan stratejilerine bel bağlamak yerine, geleceğini kendi milli savunma sanayisiyle inşa ediyor. Ankara'nın yeni yüzyıl vizyonu, tek başına hareket etmek yerine "Karşılıklı Bağımlılık" ilkesine dayanıyor. Bu doğrultuda hayata geçirilen Bedir Mutabakatı (Türkiye, Katar, Pakistan, Endonezya ve Mısır) gibi ortak silah üretimi ve teknoloji paylaşımına dayalı yapılar, dış müdahalelere karşı en mantıklı kalkandır. İslam tarihinden ilhamla isimlendirilen Bedir Mutabakatı, "Biz azız ama birleşirsek güçlüyüz" fikrini sahadaki bir askeri gerçeğe dönüştürüyor.

Sonuç

Yeni dünya düzeninin bir türlü kurulamamasının temel sebebi; eski düzenin sahibi olan Batı blokunun askeri, ekonomik ve fikri olarak iflas etmesi, ancak yeni yükselen Doğu ve bölge güçlerinin de dünyaya yeni kurallar koyacak kurumsal olgunluğa henüz erişememiş olmasıdır. Dünya, tam bir geçiş dönemi karmaşası yaşamaktadır. Bu belirsiz alaca karanlık kuşağından başarıyla çıkabilecek aktörler; yabancı devletlere körü körüne güvenmeyen, siber ve askeri altyapıda tam milli egemenliği sağlayan ve komşularıyla ortak savunma duvarları örebilen devletler olacaktır. Türkiye, geliştirdiği askeri kapasite ve kurduğu jeostratejik üçgen ile bu yeni dönemin en kurucu ve oyun kurucu ülkelerinden biri olmaya hazır durumdadır.